Çanakkale: Tarihin Düğüm Noktasında Yazılan Bir Millet Destanı

Dr. Nedim BİRİNCİ

“Çanakkale yalnızca bir savaşın adı değildir. O, insanlık tarihinin yön değiştirdiği, milletlerin kaderlerinin yeniden yazıldığı ve Türk milletinin iradesinin dünyaya ilan edildiği kutlu bir coğrafyadır.”

Çanakkale denildiğinde çoğu insanın aklına 1915 yılı gelir. Oysa Çanakkale’nin hikâyesi, Truva’dan Osmanlı’ya, Büyük İskender’den Fatih Sultan Mehmet’e kadar uzanan binlerce yıllık bir medeniyet yolculuğudur. Çünkü Çanakkale, sadece bir boğaz değil; Asya ile Avrupa’nın, doğu ile batının, ticaret ile savaşın, medeniyet ile hâkimiyet mücadelesinin kesiştiği en önemli geçittir.

Bugün dünya haritasına dikkatle bakıldığında, neden bütün büyük devletlerin gözünü bu dar su yoluna çevirdiği çok daha iyi anlaşılır.

Boğazı Kontrol Eden, Tarihin Akışını Kontrol Eder

Çanakkale Boğazı, Karadeniz’i Marmara’ya, Marmara’yı Ege’ye ve oradan Akdeniz’e bağlayan tek geçittir.

Bu nedenle tarih boyunca;

• Truva,
• Persler,
• Makedonyalılar,
• Romalılar,
• Bizans,
• Haçlı orduları,
• Osmanlı Devleti,
• İngiltere,
• Fransa,
• Rusya

aynı hedefin peşinden koşmuştur:

Çanakkale’yi ele geçirmek.

Çünkü Çanakkale yalnızca bir şehir değildir.

Çanakkale, dünya ticaret yollarının kilididir.

Boğazların anahtarıdır.

Anadolu’nun kapısıdır.

İstanbul’un ön bahçesidir.

Truva’dan Çanakkale’ye Uzanan Medeniyet Zinciri

Bu topraklar yalnızca savaşlara değil, büyük medeniyetlere de ev sahipliği yaptı.

Troia (Truva), Assos, Abydos, Aleksandria Troas, Gelibolu, Maydos…

Her biri tarihin farklı dönemlerinde insanlığın en önemli merkezleri oldu.

Truva Savaşı yalnızca bir efsane değildir.

O savaş, boğazların stratejik öneminin ilk büyük örneklerinden biridir.

Bugün bile dünya askeri akademilerinde Truva’nın ders olarak okutulmasının sebebi budur.

Çünkü güç, her zaman boğazları kontrol edenin eline geçmiştir.

Türklerin Çanakkale ile Buluşması

Malazgirt Zaferi’nden sonra Türkler hızla Batı Anadolu’ya ulaştılar.

Çaka Bey’in denizcilik hamlesi, Osmanlı’nın Gelibolu’yu üs hâline getirmesi, Fatih Sultan Mehmet’in Kilitbahir ve Sultaniye kalelerini yaptırması tesadüf değildi.

Fatih şunu çok iyi biliyordu:

“İstanbul’u korumak isteyen önce Çanakkale’yi korumalıdır.”

Bu yüzden boğaz boyunca inşa edilen kaleler yalnızca taş yığınları değildi.

Onlar Türk devlet aklının eserleriydi.

Çanakkale Geçilmez Sözünün Arkasındaki Gerçek

1915 yılında dünyanın en güçlü donanmaları Çanakkale önlerine geldi.

Karşılarında ise ekonomik sıkıntılar yaşayan, yıllardır savaşan yorgun bir devlet vardı.

Fakat hesap etmedikleri bir güç vardı.

Millet ruhu…

Seyit Onbaşı’nın kaldırdığı mermi yalnızca bir top mermisi değildi.

O mermi, bağımsızlık iradesinin sembolüydü.

57. Alay yalnızca cepheye gitmedi.

Bir milletin ölümsüzlük destanını yazdı.

Mustafa Kemal’in;

“Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum.”

sözü yalnızca askerî bir emir değil, Türk tarihinin en büyük liderlik örneklerinden biri oldu.

Çanakkale Bir Lider Doğurdu

Çanakkale’nin en büyük kazanımlarından biri yalnızca savaşın kazanılması değildi.

Bu savaş, ileride Türkiye Cumhuriyeti’ni kuracak olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü bütün dünyaya tanıttı.

Anafartalar’da gösterdiği liderlik yalnızca cepheyi değil, milletin geleceğini de değiştirdi.

Bazen bir savaş yalnızca toprak kazandırmaz.

Bir milletin kaderini değiştirecek liderleri de ortaya çıkarır.

Çanakkale’nin Gerçek Kahramanları

Çanakkale’de yalnız subaylar savaşmadı.

Anadolu’nun her köşesinden gelen çiftçiler,

öğrenciler,

öğretmenler,

imamlar,

doktorlar,

işçiler,

köylüler,

aynı siperde omuz omuza mücadele etti.

Rumeli’den gelen muhacirler de,

Kafkaslardan gelenler de,

Balkanlardan gelen Türkler de,

Arap, Kürt, Çerkes, Laz, Türkmen evlatları da aynı bayrağın altında şehit düştüler.

Çanakkale’nin en büyük mesajı budur:

Millet olmanın sırrı, ortak vatan sevgisidir.

Bugün Çanakkale Bize Ne Söylüyor?

Günümüzde savaşlar yalnızca silahla yapılmıyor.

Ekonomiyle,

enerjiyle,

teknolojiyle,

yapay zekâyla,

veriyle,

medyayla,

algıyla yürütülüyor.

Çanakkale’nin bize bıraktığı en büyük ders şudur:

Bir millet ancak bilgiyle güçlenir.

Birlik içinde hareket ederse ayakta kalır.

Stratejik noktalarını korursa bağımsızlığını sürdürebilir.

Dün Çanakkale Boğazı korunuyordu.

Bugün ise aynı kararlılıkla dijital güvenlik, enerji yolları, savunma sanayii ve millî teknoloji korunmalıdır.

Çanakkale Bir Coğrafya Değil, Bir Vicdandır

Çanakkale, geçmişte kalmış bir savaş değildir.

O, bugün de yaşayan bir ruh, bir şuur ve bir sorumluluktur.

Bu topraklar bize, bağımsızlığın bedelinin ağır olduğunu; vatanın yalnızca sınırlarla değil, birlik, fedakârlık ve ortak ideal ile korunduğunu öğretmiştir. Çanakkale’yi anlamak, sadece şehitlikleri ziyaret etmek değil; onların uğruna can verdiği değerlere sahip çıkmaktır.

Çünkü Çanakkale geçilmez sözü, yalnızca bir askerî zaferin ifadesi değildir. O söz; millet iradesinin, vatan sevgisinin ve bağımsızlık inancının tarihe kazınmış en güçlü cümlesidir.

Ve bugün de her Türk’ün yüreğinde aynı çağrı yankılanmaktadır:

“Çanakkale’yi unutanlar, geleceğini koruyamaz; Çanakkale’yi anlayanlar ise vatanın kıymetini daima bilir.”