Doğallığın, Samimiyetin, Ahlakın ve Adaletin Sessiz Büyüklüğü

Arzu ÜNAL

İnsan olmak, yalnızca nefes almak, konuşmak, yürümek ya da hayatın kalabalığı içinde bir yer edinmek değildir. İnsan olmak; iç dünyasıyla dış davranışları arasında köprü kurabilmek, özüyle sözü arasında mesafe bırakmamak, vicdanını menfaatin önüne koyabilmektir.

Bugün dünyanın en büyük yoksulluğu para değil, makam değil, teknoloji değil; gerçek insan eksikliğidir. Çünkü gerçek insan azaldığında güven azalır, merhamet zayıflar, adalet susar, ahlak yalnızlaşır.

Doğallık: İnsanın Kendi Özüyle Barışması

Doğallık, insanın kendisi olabilme cesaretidir. Yapmacık davranışların, sahte gülüşlerin, çıkar ilişkilerinin çoğaldığı bir çağda doğal kalabilmek büyük bir erdemdir.

Doğal insan, kendini olduğundan farklı göstermeye çalışmaz. Ne fazla büyütür kendini ne de küçültür. Kusurlarını bilir, eksiklerini kabul eder, güçlü yanlarını kibir sebebi yapmaz. Çünkü bilir ki insanı değerli kılan kusursuzluğu değil, samimi bir olgunlukla kendini tanımasıdır.

Samimiyet: Kalpten Gelen Sözün Gücü

Samimiyet, doğallığın dışa yansıyan yüzüdür. İnsan içten değilse, sözleri ne kadar güzel olursa olsun yüreğe ulaşamaz. Samimi insanın dili başka, kalbi başka konuşmaz.

Fakat samimiyet yalnızca içinden geldiği gibi konuşmak değildir. Samimiyet, karşısındakini incitmeden doğruyu söyleyebilmek; gönül kırmadan hakikati ifade edebilmektir. Bu yüzden gerçek samimiyet, nezaketle birleştiğinde kıymet kazanır.

Ahlak: Özgürlüğü Terbiye Eden Pusula

Doğal olmak önemlidir; ancak doğallık ahlakla dengelenmezse bencilliğe dönüşebilir. “Ben buyum” diyerek başkasını kırmak, özgürlük değil sorumsuzluktur.

Ahlak, insanın içindeki gücü doğru yöne çeviren pusuladır. İnsana sınır çizer, ölçü verir, davranışlarına anlam kazandırır. Ahlaklı insan yalnızca kendisi için yaşamaz; başkasının hakkını, huzurunu ve onurunu da gözetir. Bir toplumda ahlak zayıfladığında, kanunlar çoğalır ama huzur azalır. Çünkü ahlak, kanunun ulaşamadığı yerde insanın kendi kendine koyduğu vicdan yasasıdır.

Adalet: İnsanlığın En Ağır İmtihanı

Adalet, gerçek insan olmanın en zor sınavıdır. Çünkü adil olmak, yalnızca sevdiğine hakkını vermek değildir; sevmediğine de hakkını teslim edebilmektir.

Adalet, insanın çıkarına ters düştüğünde bile doğru yerde durabilmesidir. Kendi ailesi, kendi çevresi, kendi düşüncesi söz konusu olduğunda bile hakkaniyetten ayrılmamaktır.

Adaletin olmadığı yerde samimiyet eksik kalır, ahlak yarım kalır, doğallık ise güven vermez. Çünkü insanı olgunlaştıran şey yalnızca iyi niyet değil, o iyi niyeti hak ve hukukla tamamlayabilmektir.

Dört Değerin Bütünlüğü

Gerçek insan; doğal, samimi, ahlaklı ve adil olandır.

Doğallık insanın özüdür.
Samimiyet bu özün dile gelişidir.
Ahlak bu dile ölçü verir.
Adalet ise bu ölçüyü toplum hayatına taşır.

Bu dört değer birbirinden koparsa insan eksik kalır. Doğallık ahlaksız olursa kabalığa, samimiyet adaletsiz olursa tarafgirliğe, ahlak adaletsiz olursa ikiyüzlülüğe dönüşebilir.

Bugünün Dünyasında Gerçek İnsana İhtiyaç

Modern çağ insana çok şey öğretti; hız kazandırdı, bilgi verdi, imkân sundu. Fakat aynı çağ, insanın kalbinden bazı değerleri de aldı. İnsanlar daha çok konuşuyor ama daha az dinliyor. Daha çok görünüyor ama daha az hissediyor. Daha çok kazanıyor ama daha az paylaşıyor.

İşte bu yüzden gerçek insana her zamankinden daha fazla ihtiyaç var. Çünkü gerçek insan bulunduğu yere güven getirir. Söz verdiğinde arkasında durur. Gücü yettiğinde ezmez, zayıf gördüğünü horlamaz. Haksızlığa sessiz kalmaz, doğruyu savunmaktan korkmaz.

İnsan Kalabilmek

Gerçek insan olmak büyük laflar etmekle değil, küçük davranışlarda büyük bir ahlak göstermekle mümkündür.

Bir yetimin başını okşarken, bir mazlumun hakkını savunurken, bir dostun derdini dinlerken, bir yabancıya adil davranırken insanlığımız belli olur.

Sonunda geriye makamlar, unvanlar, alkışlar değil; bıraktığımız iz kalır.

Ve insanın en büyük izi şudur:

Doğal yaşamak.
Samimi olmak.
Ahlakla yürümek.
Adaletten ayrılmamak.

Çünkü gerçek insan, kendisi için değil; insanlık için de ışık olabilendir.